Kancelaria prawa pracy oraz prawa gospodarczego

Kancelaria REGULUS
Najnowsze opracowania
Polityka RODO
O nas

Ocena zdolności układowej związków oraz federacji pracodawców

 

W sprawie ustalenia zdolności układowej strony pracodawczej należy poczekać na jednoznaczną informację z ich trony. Wychodzenie z domysłami jest niecelowe. Zdolność do zawarcia układu ponadzakładowego mają związki pracodawców ale także w niektórych sytuacjach ich federacje lub konfederacje – patrz pkt 3. Stąd pracodawcy powinni oficjalnie przedstawić statut swojej organizacji lub nr KRS ze wskazaniem zdolności układowej oraz informację, w jakiej konwencji zamierzają prowadzić rokowania.  Wtedy powinna nastąpić ewentualna ocenia zdolności układowej tej organizacji.

  1. Ustawa o organizacjach pracodawców zawiera szczątkową regulację kwestii zdolności układowej. W art. 17 stanowi ona, że: „Związki pracodawców uczestniczą, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, w prowadzeniu rokowań zbiorowych, w zawieraniu układów zbiorowych pracy oraz innych porozumień w zakresie objętym ich zadaniami statutowymi”. Można odnieść wrażenie, że przepis odsyła do przepisów odrębnych i sam nie zawiera treści normatywnej. Jednakże należy zauważyć, że ustawa osobno reguluje tworzenie związków pracodawców (art. 7-13), a potem nakazuje te przepisy stosować odpowiednio do federacji i konfederacji (art. 14). Jednocześnie art. 2-6 oraz 15 nie pozostawiają wątpliwości, że federacje i konfederacje nie są rodzajem związków, lecz zrzeszeniami związków. Pojęciem nadrzędnym jest zaś „organizacje pracodawców”. Stąd należy uznać, że pominięcie federacji i konfederacji pracodawców w art. 17 ma znaczenie, i stanowi formę stwierdzenia, że nie mają one zdolności układowej.
  2. Wyraźnie kwestia jest uregulowana w kodeksie pracy. Zawarty tam art. 241[14a] § 3 stanowi, że „W razie gdy organizacja pracodawców zrzeszająca pracodawców, którzy mają być objęci układem ponadzakładowym, wchodzi w skład federacji lub konfederacji, prawo do zawarcia układu przysługuje organizacji, w której pracodawcy są bezpośrednio zrzeszeni”. Terminologia użyta w tym przepisie jest nie całkiem spójna z ustawą o organizacjach pracodawców, ale i tak da się odczytać że prawo do zawarcia układu mają wyłącznie związki pracodawców. Federacje i konfederacje go nie mają. Rozwiązanie to zostało uznane za zgodne z art. 59 ust. 2 Konstytucji RP i konwencjami MOP w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 listopada 2002 r. (K 37/01).
  3. Istnieje jednak jeszcze jeden przepis mający w sprawie znaczenie - art. 15 ustawy o RDS. Stanowi on, że:

„1. Strona pracowników i strona pracodawców Rady mogą zawierać ponadzakładowe układy zbiorowe pracy obejmujące ogół pracodawców zrzeszonych w organizacjach, o których mowa w art. 24 ust. 1, lub grupę tych pracodawców oraz pracowników zatrudnionych przez tych pracodawców, a także porozumienia określające wzajemne zobowiązania tych stron.

  1. Do układów, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 239-241[1], art. 241[2] § 1 i 3, art. 241[3]-241[9] § 1 i 2 oraz art. 241[10]-241[13] ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, 1000, 1076, 1608 i 1629)”.

Jeżeli wszyscy pracodawcy nas interesujący są członkami organizacji pracodawców reprezentowanych w RDS, to istnieje możliwość zawarcia układu w ramach Rady. Członkami RDS-u są federacje i konfederacje pracodawców.  Ta możliwość istniała jednak również zanim pracodawcy zaczęli zakładać związki i swoją federację.  

opracował adw Łukasz Panasiuk

OPZZ - Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych

Ta witryna używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie.